Beats in Mexico

Intro
Het verhaal is vaak verteld. In de lente van 1944 leren Jack Kerouac, Allen Ginsberg en William Burroughs elkaar kennen in New York. Samen met andere vrienden bespreken ze de wereld, de literatuur en filosoferen ze over de wereld en hun plaats daarin. Het is een begin van een vriendschap die pas zal eindigen met de dood van alle drie. Er bestaat een foto van hen, gemaakt ergens in die periode, waar ze met z’n vieren (samen met Hal Chase, een andere vriend) op staan. Kerouac, op dat moment 23, hangt tussen Chase en Ginsberg in, een sigaret tussen de lippen. Ginsberg als 18-jarige student met een zogenaamd onaangedaan gezicht en Burroughs, met 30 de oudste van het stel, als een nette heer.

Het is een groep vrienden en vriendinnen die bij elkaar thuis komen, dronken en stoned worden en eindeloos praten over van alles. Ginsberg leert er openlijk praten over zijn homoseksualiteit. Kerouac beseft dat hij eigenlijk alleen maar wilde schrijven. Burroughs is een soort leraar voor hen allen. Hij is meer belezen en heeft meer mee gemaakt.

Even, heel even, lijkt er van alles mogelijk in die jaren. Maar dat is voordat de soldaten terug komen van de oorlog, voordat de vrouwen die in de fabrieken werken, weer

worden terug gedreven naar het huishouden, voor de koude oorlog en de afschuwelijke communistenjacht.
De eerste klap voor de vrienden komt in augustus 1944 als één van hun vrienden, Lucien Carr, een man vermoordt die hem al tijden lastig valt. Tegenwoordig zouden we het een stalker noemen. In diezelfde maand ergens ver weg, aan de andere kant van de oceaan proberen een paar officieren Adolf Hitler te vermoorden.
Voor de groep komt er daarna door verschillende redenen een einde aan de periode. Huiseigenaren klagen over overlast, er is overmatig drank- en drugsgebruik, politie belaagt hen vanwege die drugs en er zijn altijd wel mensen die dingen doen die wet verbiedt.

Hal Chase, Jack Kerouac, Allen Ginsberg & William Burroughs
Hal Chase, Jack Kerouac, Allen Ginsberg &
William Burroughs

Belangrijk is ook de komst, in de herfst van 1946, van een man die een grote impact zal hebben op de levens van vooral Jack Kerouac en Allen Ginsberg: Neal Cassady. Het is de energie en de onrust van de laatste, gecombineerd met het feit dat hij er goed uit ziet, dat Jack en Allen voor hem vallen. Jack ziet in hem de broer die hij altijd al wilde hebben en Allen wordt

verliefd op hem. Zowel Kerouac als Ginsberg volgen Cassady naar Califonië waar hij samen leeft met Carolyn, zijn vrouw naar wie hij altijd terug keert.

Burroughs is in de winter van ’44 – ’45 drugs gaan gebruiken. Genoeg om last te krijgen van de politie. In dezelfde periode gaat hij samenwonen met zijn latere vrouw Joan Vollmer. Als de grond te heet onder zijn voeten wordt, verhuizen ze naar Texas. Vrijwel zijn hele leven profiteert Burroughs van zijn rijke familie. De toelages die van thuis komen stellen hem in staat redelijk rond te komen. Het is zijn verslaving die hem uiteindelijk ook de Verenigde Staten uitdrijft, richting Mexico. Daar wonen ze vanaf oktober 1949, samen met hun kinderen, een dochter uit een eerder huwelijk van Joan en hun zoon, William. Joan is uiterlijk volkomen veranderd. Het jarenlange benzedrine en drank gebruik heeft haar aangetast. Ze loopt in Texas ook polio op, waar ze weigert iets aan te laten doen.

Vluchten
‘ They were products of the Depression, raised on an idealism that had died along with basic decency in the ovens of Auschwitz, in the bomb rubble of London, Dresden, Cologne, and, above all, Hiroshima and Nagasaki. As the country bent wearily, with brute indifference, toward the Cold War of the 1950s, these young people groped hopelessly in a world in which they simply did not know how to live.’(14)

In juni 1950 reizen Neal Cassady, Jack Kerouac en een stel vrienden richting Mexico. Neal wil er snel scheiden van zijn vrouw Carolyn om de weg vrij te maken voor een huwelijk met een vriendin die zwanger van hem is. Jack wil naar Mexico voor de inspiratie. Zijn eerste boek The Town and the City is net verschenen, maar zijn nieuwe boek On the Road is als het ware vast gelopen. In Mexico-stad zoeken ze het echtpaar Burroughs met de kinderen op.

 

William Burroughs
William Burroughs

Mexico is een trekpleister voor Amerikanen die een wat makkelijker leven willen. Het is een vrij soort samenleving waar iedereen zijn gang kan gaan. Drank en drugs zijn zonder veel problemen te krijgen. Er zijn kleine criminelen, deserteurs en bohémiens. In diezelfde maanden breekt de oorlog in Korea uit.

Ze leven in de buurt van elkaar totdat Cassady wat geld van z’n vrienden jat en terug gaat voor z’n geplande huwelijk. Jack heeft minder plezier doordat hij een aanval van dysenterie krijgt. Hij rookt er veel goedkope marihuana en krijgt er visioenen die hij later verwerkt in On the Road. Hij beschrijft de beelden met een grote nauwgezetheid en ziet zichzelf als een Louis-Ferdinand Céline bezig met een ‘Reis naar het einde van de nacht’.

 

William Burroughs is ondertussen begonnen aan wat later Junky zal worden. Met Burroughs aan de heroïne en Jack onder invloed van de marihuana zijn het vreemde gesprekken. Burroughs vrouw Joan, zwaar verslaafd aan de benzedrine, begrijpt niet veel van de conversatie van de mannen. Hun kinderen scharrellen daar doorheen.

Jack Kerouac
Jack Kerouac

Kerouac blijft er de hele zomer. Zijn grootste verlangen is echter om een vrouw te vinden die voor hem kan zorgen. Daarvoor wil hij toch terug naar New York. De directe aanleiding voor zijn vertrek in augustus is echter dat hij een stierengevecht meemaakt waar hij zo van walgt dat hij meteen besluit te vertrekken. In New York leert hij vlak erna Joan Haverty kennen en tot verbazing van menigeen trouwen ze. Het huwelijk is echter tot mislukken gedoemd. Eigenlijk was moeder Kerouac de enige vrouw in Jack’s leven. Zij maakt het leven voor het echtpaar zo moeilijk dat een scheiding onvermijdelijk is. Joan is zwanger van een dochter, Jan. Kerouac weigert echter het kind te erkennen ook al zei iedereen later dat het meisje erg op hem leek en een bloedtest ook onomstotelijk bewees dat zij echt zijn dochter was.

In de winter van dat jaar leert Allen Ginsberg een jonge zwerver kennen. Het is Gregory Corso. De jongen is geboren boven een uitvaartcentrum. Zijn moeder wil hem niet. Na acht pleeggezinnen te hebben versleten wil zijn vader wel voor hem zorgen omdat hij denkt dat hij dan niet in dienst hoeft.

Allen Ginsberg
Allen Ginsberg

Helaas is dat niet het geval en zwerft de dan twaalfjarige jongen rond tot hij wordt opgepakt voor een inbraak in een restaurant. In de gevangenis leert hij te overleven. Hij is bijna twintig als hij Ginsberg ontmoet.


De dag der doden
In juli reizen Burroughs en een jonge man waar hij verliefd op is, richting Panama. De eerste zoektocht naar Yage. Een reis die wordt beschreven in Queer.
Een maand later gaan Lucien Carr en Allen Ginsberg op bezoek bij Joan Burroughs en de kinderen in Mexico-stad. Het is zeven jaar geleden dat ze elkaar gezien hebben en Allen schrikt van de aanblik van Joan. Ze drinkt twee flessen tequila per dag en gebruikt enorme hoeveelheden benzedrine. Ondertussen probeert ze op haar kinderen te letten, Julie, zeven jaar oud, en Billy van vijf. Billy werd William S. Burroughs jr. en schreef onder andere Kentucky Ham, waaruit de volgende citaten komen.

‘My mother must have been a remarkable woman. During the entire course of my fetal development, she consumed enough Benzedrine to kill Lester Maddox outright while Big Bill, my father took three bangs of H a day to keep up with her in his own ivied and contemplative way. I was born to conversation and in seconds flat onto an alfalfa farm in the Rio Grande valley. The main crop, marijuana grew between the rows.’

‘I had a half sister named Julie, full of smiles – a tiny naked dancer who was my mother’s daughter. She was only two years older than I, and the first hint of disaster that I can

recall was an impossibly mad drive along whimsically sudden changing mountain roads, terrifying glimpses of death rusting wreckage far below and hearing my mother saying, “Ha, ha, how fast can this old heap go?” Julie and I spent the trip on the floor of the back in the intimacy of fear as Allen pleaded with the driver to slow down. Finally we hit something and there was a little blood, but not much.’

Vlak nadat Carr en Ginsberg zijn vertrokken schiet Burroughs zijn vrouw per ongeluk dood. Op 7 september 1951 tijdens een feestje waar iedereen dronken of stoned is, zet zij een wijnglas op haar hoofd en daagt hem uit het eraf te schieten. Hij schiet haar in het voorhoofd. De kranten noemen het een ‘Wilhelm Tell ongeluk’.

William Burroughs in politiebureau na schietincident
William Burroughs in politiebureau na
schietincident

 

Krantenknipsel over ongeluk Burroughs
Krantenknipsel over ongeluk Burroughs

Schrijven
‘ I am forced to the appalling conclusion that I would never have become a writer but for Joan’s death, and to a realization of the extent to which this event has motivated and formulated my writing. I live with the constant threat of possession, and a constant need to escape from possession, from Control. So the death of Joan brought me in contact with the invader, the Ugly Spirit, and manoeuvred me into a lifelong struggle, in which I have had no choice except to write my way out.’

William Burroughs
William Burroughs

In april 1952 vertrekt Jack opnieuw richting Mexico. Vanuit San Francisco weggebracht door de familie Cassady. Jack was kort daarvoor een halfslachtige verhouding begonnen met Neal’s vrouw Carolyn. De vriendschap van Neal en Jack was gecompliceerder geworden. Neal vond Jack’s gezeur over geld en moraal steeds vervelender en Jack vond dat Neal te gemakkelijk omging met het bezit en de emoties van anderen. Na een avontuurlijke busrit vanaf de grens naar Mexico-stad, zoekt hij Burroughs op. Deze is op borgtocht vrij. Hij heeft net gehoord dat Junky gepubliceerd gaat worden en is bezig met een nieuw boek, iets dat later Queer zou gaan heten. Hij schrijft nu om de dood van Joan te verwerken. In afwachting van de beslissingen rond een eventueel proces zijn de kinderen bij hem weg gehaald.

Ondertussen is de Mexicaanse overheid strenger gaan optreden tegen al die Amerikanen die het land bezoeken om goedkope marihuana en alcohol te krijgen. Jack is niet bepaald voorzichtig en Burroughs baalt af en toe flink van de risico’s. Toch zijn er ook leuke en amusante dingen, zoals een tocht de bergen in, samen met vrienden van Burroughs. Hij probeert er peyote (dat hem niet bevalt).

 

Ook Kerouac begint weer te schrijven. Nadat hij in San Francisco met Neal’s aanwezigheid als inspiratie Visions of Cody had geschreven, begint hij nu aan een definitieve versie van Doctor Sax. On the Road is ondertussen aan een lange weg tot publicatie begonnen.

The yage letters
The yage letters

Maar Kerouac heeft ook in Mexico-stad uiteindelijk geen cent te makken. Hij leeft op de kosten van Burroughs die hem op het laatst alleen maar lastig vindt. Uiteindelijk leent die hem wat geld om te vertrekken naar zijn moeder.

In de herfst reist Kerouac met Cassady naar Mexico-stad. Cassady koopt er goedkoop drugs en vertrekt meteen weer. Een tijdje later, in december houdt Burroughs op met het betalen van zijn borgtocht en vlucht. Hij gaat eerst naar zijn ouders, waar ook zijn zoontje Billy, verblijft, om de kerstdagen te vieren. In januari is hij op weg naar het zuiden, richting Panama en Columbia, wederom om yage te vinden. Kerouac blijft alleen en eenzaam achter. Uiteindelijk vertrekt ook hij voor de kerst weer naar zijn moeder.

Burroughs keert in augustus 1953 terug naar New York. Hij wil er een maand blijven en dan door reizen naar Tanger (in Marokko). Hij trekt in bij Allen Ginsberg en wordt verliefd op hem. Ze beginnen een verhouding die echter steeds ongemakkelijker voor Ginsberg wordt. Allen heeft een baan en

valt eigenlijk op jongere mannen. Burroughs is erg overheersend aanwezig en wil Allen eigenlijk alleen voor zichzelf. De breuk komt als Burroughs wil dat Ginsberg met hem mee gaat naar Noord-Afrika.

Na de mislukte verhouding wil Ginsberg weer naar San Francisco en de Cassady’s via een omweg door Mexico. In Mexico raakt hij zo in de ban van de oude cultuur van de Maya’s en andere volken dat hij er veel langer blijft dan gepland. Hij laat ook zo weinig van zich horen dat iedereen zich zorgen maakt. Burroughs raakt zelfs enigszins in paniek en probeert vanuit Tanger iedereen die hij kent in te schakelen om Allen te gaan zoeken.

Het is de periode dat Neal Cassady geïnteresseerd raakt in de ideeën van Edgar Cayce, een man die beweerde in contact te staan met wezens uit het oude Atlantis. Hij schreef boeken met toekomstvoorspellingen en over geneeswijze door middel van planten en kruiden. Jack Kerouac raakt geïnteresseerd in het Boeddhisme. Ginsberg volgt.

In augustus ’55 is Kerouac weer terug in Mexico-stad. Officieel om er goedkope penicilline te krijgen voor zijn phlebitis (een aandoening in zijn benen veroorzaakt door het gebruik van peppillen). Maar in de kortste keren is hij weer in de weer met marihuana en morfine. Hij ontmoet er Esperanza, een indiaanse. Zij is de weduwe van een van Burroughs oude vrienden en werkt als prostitué om haar verslaving te bekostigen. Hij vindt haar mooi. Gregory Corso die op bezoek komt, merkt op dat haar schoonheid vergaat door haar drugsgebruik. Jack wil niet inzien dat hun relatie geen toekomst heeft en schrijft een geïdealiseerd verslag van hun verhouding in Tristessa. Ook schrijft hij er zijn gedichten voor Mexico City Blues als een soort voorbeelden van spontaan proza. Hij stuurt ze op aan Allen Ginsberg die vlak daarvoor zijn eerste versie van Howl aan Kerouac stuurde voor

Tristessa
Tristessa

commentaar. Hij vertrekt uit Mexico op 9 september, op weg naar Neal en Allen in San Francisco. In oktober is daar de beroemd geworden poëzie voordracht avond in de Six Gallery waar Allen Ginsberg voor het eerst Howl voordraagt.

Een jaar later in september 1956 is Jack weer in Mexico-stad om er te schrijven. Esperanza is ernstig ziek. Ze zoekt hulp bij anderen, beseffend dat Jack niet bij haar past. Kerouac zelf beleeft de schaduwkant van zijn voorliefde voor sloppen en de ‘eenvoudige’ bewoners ervan als hij door een bende wordt bestolen. Hij maakt gebruik van alle ‘verboden geneugten’ van de stad, waaronder de kindhoertjes. Ook Allen Ginsberg komt naar de stad, samen met zijn vriend Peter Orlovsky, diens broer Lafcadio en Gregory Corso.

Ze bezoeken de bezienswaardigheden, zoals de piramides van Teotihuacán en de drijvende tuinen van het Xochimilco meer. Er is het besef dat ze langzamerhand bekende figuren aan het worden zijn. Howl is gepubliceerd en wordt goed verkocht en Corso is gevraagd om een bundel samen te stellen voor City Lights. Ook Kerouac staat op het punt door te breken. Eind november keren ze terug naar New York. Geen spoor vinden we terug van ‘wereldse zaken’, zoals de inval in Hongarije of de Suez-crisis.

Zijn leven verandert door de publicatie van On the Road. Het maakt hem een held van de beatniks. Ondertussen is zijn

drankgebruik een struikelblok geworden in al zijn relaties met vrienden en vriendinnen.

Op 23 juli 1957 vertrekt hij weer naar Mexico-stad. De vriend waar hij wil logeren blijkt een maand ervoor te zijn gestorven. Esperanza is onvindbaar. Hij neemt een hotel en maakt er een aardbeving mee. Dat brengt hem zo van zijn stuk dat hij twee weken lang nauwelijks van zijn kamer komt. Hij rookt en drinkt er veel en loopt een geslachtsziekte op. Hij besluit midden-augustus terug te gaan naar zijn moeder.

Jack Kerouac
Jack Kerouac

Kerouac keert pas weer in Mexico terug eind juni 1961. Hij komt er Desolation Angels, zijn meest onevenwichtige roman, afmaken. Hij verblijft er in hetzelfde huis waar William en Joan Burroughs verbleven, tien jaar daarvoor. Er is niemand meer van de oude vrienden en kennissenkring. Hij wordt er alleen maar depressiever van. Zijn drankprobleem brengt hem niets anders dan ellende. Begin augustus keert hij weer terug naar huis, naar zijn moeder.

Ginsberg is pas weer in 1981 in Mexico-stad voor een schrijvers conferentie waar ook mensen als Günter Grass, Octavio Paz en Jorge Luis Borges aanwezig zijn.

 

Allen Ginsberg
Allen Ginsberg

Bronnen:
William S. Burroughs, Queer, Viking, New York, 1985
William S. Burroughs jr. Kentucky Ham, The Overlook Press, New York, 1984
Barry Miles, Ginsberg, a biography, Harper Perenial, New York, 1990
Ted Morgan, Literary Outlaw, the life and times of William S. Burroughs, Avon Books, New York, 1990
Gerald Nicosia, Memory Babe, a critical biography of Jack Kerouac, penguin books, Hammondsworth, 1986