|
|
Beats in Mexico
Intro
Het verhaal is vaak verteld. In de lente van 1944 leren Jack
Kerouac, Allen Ginsberg en William Burroughs elkaar kennen
in New York. Samen met andere vrienden bespreken ze de wereld,
de literatuur en filosoferen ze over de wereld en hun plaats
daarin. Het is een begin van een vriendschap die pas zal eindigen
met de dood van alle drie. Er bestaat een foto van hen, gemaakt
ergens in die periode, waar ze met z’n vieren (samen
met Hal Chase, een andere vriend) op staan. Kerouac, op dat
moment 23, hangt tussen Chase en Ginsberg in, een sigaret tussen
de lippen. Ginsberg als 18-jarige student met een zogenaamd
onaangedaan gezicht en Burroughs, met 30 de oudste van het
stel, als een nette heer.
Het is een groep vrienden en vriendinnen die bij elkaar thuis
komen, dronken en stoned worden en eindeloos praten over van
alles. Ginsberg leert er openlijk praten over zijn homoseksualiteit.
Kerouac beseft dat hij eigenlijk alleen maar wilde schrijven.
Burroughs is een soort leraar voor hen allen. Hij is meer belezen
en heeft meer mee gemaakt.
Even, heel even, lijkt er van alles mogelijk in die jaren. Maar
dat is voordat de soldaten terug komen van de oorlog, voordat
de vrouwen die in de fabrieken werken, weer
|
| |
worden terug gedreven
naar het huishouden, voor de koude oorlog en de afschuwelijke
communistenjacht.
De eerste klap voor de vrienden komt in augustus 1944 als één van
hun vrienden, Lucien Carr, een man vermoordt die hem al tijden lastig valt. Tegenwoordig
zouden we het een stalker noemen. In diezelfde maand ergens ver weg, aan de andere
kant van de oceaan proberen een paar officieren Adolf Hitler te vermoorden.
Voor de groep komt er daarna door verschillende redenen een einde aan de periode.
Huiseigenaren klagen over overlast, er is overmatig drank- en drugsgebruik, politie
belaagt hen vanwege die drugs en er zijn altijd wel mensen die dingen doen die
wet verbiedt.
 |
Hal Chase, Jack Kerouac, Allen Ginsberg &
William
Burroughs
|
Belangrijk is ook de komst, in de herfst van 1946, van een man
die een grote impact zal hebben op de levens van vooral Jack
Kerouac en Allen Ginsberg: Neal Cassady. Het is de energie en
de onrust van de laatste, gecombineerd met het feit dat hij er
goed uit ziet, dat Jack en Allen voor hem vallen. Jack ziet in
hem de broer die hij altijd al wilde hebben en Allen wordt
|
 |
|
verliefd op hem.
Zowel Kerouac als Ginsberg volgen Cassady naar Califonië waar
hij samen leeft met Carolyn, zijn vrouw naar wie hij altijd terug
keert.
Burroughs is in de winter van ’44 – ’45 drugs
gaan gebruiken. Genoeg om last te krijgen van de politie. In
dezelfde periode gaat hij samenwonen met zijn latere vrouw Joan
Vollmer. Als de grond te heet onder zijn voeten wordt, verhuizen
ze naar Texas. Vrijwel zijn hele leven profiteert Burroughs van
zijn rijke familie. De toelages die van thuis komen stellen hem
in staat redelijk rond te komen. Het is zijn verslaving die hem
uiteindelijk ook de Verenigde Staten uitdrijft, richting Mexico.
Daar wonen ze vanaf oktober 1949, samen met hun kinderen, een
dochter uit een eerder huwelijk van Joan en hun zoon, William.
Joan is uiterlijk volkomen veranderd. Het jarenlange benzedrine
en drank gebruik heeft haar aangetast. Ze loopt in Texas ook
polio op, waar ze weigert iets aan te laten doen.
Vluchten
‘ They were products of the Depression, raised on an idealism that had
died along with basic decency in the ovens of Auschwitz, in the bomb rubble of
London, Dresden, Cologne, and, above all, Hiroshima and Nagasaki. As the country
bent wearily, with brute indifference, toward the Cold War of the 1950s, these
young people groped hopelessly in a world in which they simply did not know how
to live.’(14)
In juni 1950 reizen Neal Cassady, Jack Kerouac en een stel vrienden
richting Mexico. Neal wil er snel scheiden van zijn vrouw Carolyn
om de weg vrij te maken voor een huwelijk met een vriendin die
zwanger van hem is. Jack wil naar Mexico voor de inspiratie.
Zijn eerste boek The Town and the City is net verschenen, maar
zijn nieuwe boek On the Road is als het ware vast gelopen. In
Mexico-stad zoeken ze het echtpaar Burroughs met de kinderen
op.
|
|
|
 |
William Burroughs
|
Mexico is een trekpleister
voor Amerikanen die een wat makkelijker leven willen. Het is
een vrij soort samenleving waar iedereen zijn gang kan gaan.
Drank en drugs zijn zonder veel problemen te krijgen. Er zijn
kleine criminelen, deserteurs en bohémiens. In diezelfde
maanden breekt de oorlog in Korea uit.
Ze leven in de buurt van elkaar totdat Cassady wat geld van
z’n vrienden jat en terug gaat voor z’n geplande
huwelijk. Jack heeft minder plezier doordat hij een aanval van
dysenterie krijgt. Hij rookt er veel goedkope marihuana en krijgt
er visioenen die hij later verwerkt in On the Road. Hij beschrijft
de beelden met een grote nauwgezetheid en ziet zichzelf als een
Louis-Ferdinand Céline bezig met een ‘Reis naar
het einde van de nacht’.
|
 |
|
William Burroughs
is ondertussen begonnen aan wat later Junky zal worden. Met Burroughs
aan de heroïne en Jack onder invloed van de marihuana zijn
het vreemde gesprekken. Burroughs vrouw Joan, zwaar verslaafd
aan de benzedrine, begrijpt niet veel van de conversatie van
de mannen. Hun kinderen scharrellen daar doorheen.
 |
Jack Kerouac
|
Kerouac blijft er de hele zomer. Zijn grootste verlangen is
echter om een vrouw te vinden die voor hem kan zorgen. Daarvoor
wil hij toch terug naar New York. De directe aanleiding voor
zijn vertrek in augustus is echter dat hij een stierengevecht
meemaakt waar hij zo van walgt dat hij meteen besluit te vertrekken.
In New York leert hij vlak erna Joan Haverty kennen en tot verbazing
van menigeen trouwen ze. Het huwelijk is echter tot mislukken
gedoemd. Eigenlijk was moeder Kerouac de enige vrouw in Jack’s
leven. Zij maakt het leven voor het echtpaar zo moeilijk dat
een scheiding onvermijdelijk is. Joan is zwanger van een dochter,
Jan. Kerouac weigert echter het kind te erkennen ook al zei iedereen
later dat het meisje erg op hem leek en een bloedtest ook onomstotelijk
bewees dat zij echt zijn dochter was.
In de winter van dat jaar leert Allen Ginsberg een jonge zwerver
kennen. Het is Gregory Corso. De jongen is geboren boven een
uitvaartcentrum. Zijn moeder wil hem niet. Na acht pleeggezinnen
te hebben versleten wil zijn vader wel voor hem zorgen omdat
hij denkt dat hij dan niet in dienst hoeft.
|
| |
 |
Allen Ginsberg
|
Helaas is dat niet
het geval en zwerft de dan twaalfjarige jongen rond tot hij wordt
opgepakt voor een inbraak in een restaurant. In de gevangenis
leert hij te overleven. Hij is bijna twintig als hij Ginsberg
ontmoet.
De dag der doden
In juli reizen Burroughs en een jonge man waar hij verliefd op is, richting
Panama. De eerste zoektocht naar Yage. Een reis die wordt beschreven in Queer.
Een maand later gaan Lucien Carr en Allen Ginsberg op bezoek bij Joan Burroughs
en de kinderen in Mexico-stad. Het is zeven jaar geleden dat ze elkaar gezien
hebben en Allen schrikt van de aanblik van Joan. Ze drinkt twee flessen tequila
per dag en gebruikt enorme hoeveelheden benzedrine. Ondertussen probeert ze
op haar kinderen te letten, Julie, zeven jaar oud, en Billy van vijf. Billy
werd William S. Burroughs jr. en schreef onder andere Kentucky Ham, waaruit
de volgende citaten komen.
‘My mother must have been a remarkable woman. During the
entire course of my fetal development, she consumed enough Benzedrine
to kill Lester Maddox outright while Big Bill, my father took
three bangs of H a day to keep up with her in his own ivied and
contemplative way. I was born to conversation and in seconds
flat onto an alfalfa farm in the Rio Grande valley. The main
crop, marijuana grew between the rows.’
‘I had a half sister named Julie, full of smiles – a
tiny naked dancer who was my mother’s daughter. She was
only two years older than I, and the first hint of disaster that
I can
|
 |
|
recall was an impossibly
mad drive along whimsically sudden changing mountain roads, terrifying
glimpses of death rusting wreckage far below and hearing my mother
saying, “Ha, ha, how fast can this old heap go?” Julie
and I spent the trip on the floor of the back in the intimacy
of fear as Allen pleaded with the driver to slow down. Finally
we hit something and there was a little blood, but not much.’
Vlak nadat Carr en Ginsberg zijn vertrokken schiet Burroughs
zijn vrouw per ongeluk dood. Op 7 september 1951 tijdens een
feestje waar iedereen dronken of stoned is, zet zij een wijnglas
op haar hoofd en daagt hem uit het eraf te schieten. Hij schiet
haar in het voorhoofd. De kranten noemen het een ‘Wilhelm
Tell ongeluk’.
 |
William Burroughs in politiebureau
na
schietincident
|
|
| |
 |
Krantenknipsel over ongeluk Burroughs
|
|
 |
|
Schrijven
‘ I am forced to the appalling conclusion that I would never have become
a writer but for Joan’s death, and to a realization of the extent to which
this event has motivated and formulated my writing. I live with the constant
threat of possession, and a constant need to escape from possession, from Control.
So the death of Joan brought me in contact with the invader, the Ugly Spirit,
and manoeuvred me into a lifelong struggle, in which I have had no choice except
to write my way out.’
 |
William Burroughs
|
In april 1952 vertrekt Jack opnieuw richting Mexico. Vanuit
San Francisco weggebracht door de familie Cassady. Jack was kort
daarvoor een halfslachtige verhouding begonnen met Neal’s
vrouw Carolyn. De vriendschap van Neal en Jack was gecompliceerder
geworden. Neal vond Jack’s gezeur over geld en moraal steeds
vervelender en Jack vond dat Neal te gemakkelijk omging met het
bezit en de emoties van anderen. Na een avontuurlijke busrit
vanaf de grens naar Mexico-stad, zoekt hij Burroughs op. Deze
is op borgtocht vrij. Hij heeft net gehoord dat Junky gepubliceerd
gaat worden en is bezig met een nieuw boek, iets dat later Queer
zou gaan heten. Hij schrijft nu om de dood van Joan te verwerken.
In afwachting van de beslissingen rond een eventueel proces zijn
de kinderen bij hem weg gehaald.
Ondertussen is de Mexicaanse overheid strenger gaan optreden
tegen al die Amerikanen die het land bezoeken om goedkope marihuana
en alcohol te krijgen. Jack is niet bepaald voorzichtig en Burroughs
baalt af en toe flink van de risico’s. Toch zijn er ook
leuke en amusante dingen, zoals een tocht de bergen in, samen
met vrienden van Burroughs. Hij probeert er peyote (dat hem niet
bevalt).
|
| |
Ook Kerouac begint
weer te schrijven. Nadat hij in San Francisco met Neal’s
aanwezigheid als inspiratie Visions of Cody had geschreven, begint
hij nu aan een definitieve versie van Doctor Sax. On the Road
is ondertussen aan een lange weg tot publicatie begonnen.
 |
The yage letters
|
Maar Kerouac heeft ook in Mexico-stad uiteindelijk geen cent
te makken. Hij leeft op de kosten van Burroughs die hem op het
laatst alleen maar lastig vindt. Uiteindelijk leent die hem wat
geld om te vertrekken naar zijn moeder.
In de herfst reist Kerouac met Cassady naar Mexico-stad. Cassady
koopt er goedkoop drugs en vertrekt meteen weer. Een tijdje later,
in december houdt Burroughs op met het betalen van zijn borgtocht
en vlucht. Hij gaat eerst naar zijn ouders, waar ook zijn zoontje
Billy, verblijft, om de kerstdagen te vieren. In januari is hij
op weg naar het zuiden, richting Panama en Columbia, wederom
om yage te vinden. Kerouac blijft alleen en eenzaam achter. Uiteindelijk
vertrekt ook hij voor de kerst weer naar zijn moeder.
Burroughs keert in augustus 1953 terug naar New York. Hij wil
er een maand blijven en dan door reizen naar Tanger (in Marokko).
Hij trekt in bij Allen Ginsberg en wordt verliefd op hem. Ze
beginnen een verhouding die echter steeds ongemakkelijker voor
Ginsberg wordt. Allen heeft een baan en
|
 |
|
valt eigenlijk op
jongere mannen. Burroughs is erg overheersend aanwezig en wil
Allen eigenlijk alleen voor zichzelf. De breuk komt als Burroughs
wil dat Ginsberg met hem mee gaat naar Noord-Afrika.
Na de mislukte verhouding wil Ginsberg weer naar San Francisco
en de Cassady’s via een omweg door Mexico. In Mexico raakt
hij zo in de ban van de oude cultuur van de Maya’s en andere
volken dat hij er veel langer blijft dan gepland. Hij laat ook
zo weinig van zich horen dat iedereen zich zorgen maakt. Burroughs
raakt zelfs enigszins in paniek en probeert vanuit Tanger iedereen
die hij kent in te schakelen om Allen te gaan zoeken.
Het is de periode dat Neal Cassady geïnteresseerd raakt
in de ideeën van Edgar Cayce, een man die beweerde in contact
te staan met wezens uit het oude Atlantis. Hij schreef boeken
met toekomstvoorspellingen en over geneeswijze door middel van
planten en kruiden. Jack Kerouac raakt geïnteresseerd in
het Boeddhisme. Ginsberg volgt.
In augustus ’55 is Kerouac weer terug in Mexico-stad.
Officieel om er goedkope penicilline te krijgen voor zijn phlebitis
(een aandoening in zijn benen veroorzaakt door het gebruik van
peppillen). Maar in de kortste keren is hij weer in de weer met
marihuana en morfine. Hij ontmoet er Esperanza, een indiaanse.
Zij is de weduwe van een van Burroughs oude vrienden en werkt
als prostitué om haar verslaving te bekostigen. Hij vindt
haar mooi. Gregory Corso die op bezoek komt, merkt op dat haar
schoonheid vergaat door haar drugsgebruik. Jack wil niet inzien
dat hun relatie geen toekomst heeft en schrijft een geïdealiseerd
verslag van hun verhouding in Tristessa. Ook schrijft hij er
zijn gedichten voor Mexico City Blues als een soort voorbeelden
van spontaan proza. Hij stuurt ze op aan Allen Ginsberg die vlak
daarvoor zijn eerste versie van Howl aan Kerouac stuurde voor
|
| |
 |
Tristessa
|
commentaar. Hij
vertrekt uit Mexico op 9 september, op weg naar Neal en Allen
in San Francisco. In oktober is daar de beroemd geworden poëzie
voordracht avond in de Six Gallery waar Allen Ginsberg voor het
eerst Howl voordraagt.
Een jaar later in september 1956 is Jack weer in Mexico-stad
om er te schrijven. Esperanza is ernstig ziek. Ze zoekt hulp
bij anderen, beseffend dat Jack niet bij haar past. Kerouac zelf
beleeft de schaduwkant van zijn voorliefde voor sloppen en de ‘eenvoudige’ bewoners
ervan als hij door een bende wordt bestolen. Hij maakt gebruik
van alle ‘verboden geneugten’ van de stad, waaronder
de kindhoertjes. Ook Allen Ginsberg komt naar de stad, samen
met zijn vriend Peter Orlovsky, diens broer Lafcadio en Gregory
Corso.
Ze bezoeken de bezienswaardigheden, zoals de piramides van Teotihuacán
en de drijvende tuinen van het Xochimilco meer. Er is het besef
dat ze langzamerhand bekende figuren aan het worden zijn. Howl
is gepubliceerd en wordt goed verkocht en Corso is gevraagd om
een bundel samen te stellen voor City Lights. Ook Kerouac staat
op het punt door te breken. Eind november keren ze terug naar
New York. Geen spoor vinden we terug van ‘wereldse zaken’,
zoals de inval in Hongarije of de Suez-crisis.
Zijn leven verandert door de publicatie van On the Road. Het
maakt hem een held van de beatniks. Ondertussen is zijn
|
 |
|
drankgebruik een
struikelblok geworden in al zijn relaties met vrienden en vriendinnen.
Op 23 juli 1957 vertrekt hij weer naar Mexico-stad. De vriend
waar hij wil logeren blijkt een maand ervoor te zijn gestorven.
Esperanza is onvindbaar. Hij neemt een hotel en maakt er een
aardbeving mee. Dat brengt hem zo van zijn stuk dat hij twee
weken lang nauwelijks van zijn kamer komt. Hij rookt en drinkt
er veel en loopt een geslachtsziekte op. Hij besluit midden-augustus
terug te gaan naar zijn moeder.
 |
Jack Kerouac
|
Kerouac keert pas weer in Mexico terug eind juni 1961. Hij komt
er Desolation Angels, zijn meest onevenwichtige roman, afmaken.
Hij verblijft er in hetzelfde huis waar William en Joan Burroughs
verbleven, tien jaar daarvoor. Er is niemand meer van de oude
vrienden en kennissenkring. Hij wordt er alleen maar depressiever
van. Zijn drankprobleem brengt hem niets anders dan ellende.
Begin augustus keert hij weer terug naar huis, naar zijn moeder.
Ginsberg is pas weer in 1981 in Mexico-stad voor een schrijvers
conferentie waar ook mensen als Günter Grass, Octavio Paz
en Jorge Luis Borges aanwezig zijn.
|
| |
 |
Allen Ginsberg
|
Bronnen:
William S. Burroughs, Queer, Viking, New York, 1985
William S. Burroughs jr. Kentucky Ham, The Overlook Press, New York, 1984
Barry Miles, Ginsberg, a biography, Harper Perenial, New York, 1990
Ted Morgan, Literary Outlaw, the life and times of William S. Burroughs, Avon
Books, New York, 1990
Gerald Nicosia, Memory Babe, a critical biography of Jack Kerouac, penguin books,
Hammondsworth, 1986 |
 |